<Resultaat 11 van 1419

>

Den Heere Karel de Bom
Letterkundige
T[er Stede]

Antwerpen, 4. Febr[uari] 1890

Geachte Heer,

Ik hoop dat Uwe wis dierbare moeder zal hersteld zijn en dat gij weêr lust, moed en tijd vinden zult om voort te arbeiden. Ik kan er althans niet toe besluiten U van de welwillend beloofde taak te ontslaan,[1] eerst en vooral omdat het vlaamsch-liberale blad "De Koophandel" juist de lijst aanbiedt waarin het werk moet geplaatst worden,[2] en dat het niet zijn mag dat juist dit blad zich zoo onverschillig toone, wanneer een fransch blad als de Précurseur[3] en een clericaal blad als de Escaut[4] gesproken hebben, ook de Antw[erpener Zeitung][5]

Doch wil ik uit uwe woorden geenszins het gevolg trekken dat gij uw woord niet houden kunt.

Heb ik U gemeld dat Dr. Köster van Marne (Holstein) het werk vertaalt?[6] De gekende schrijver en folklorist Karel Tannen (Eichwald, als pseudoniem) schreef een belangrijk artikel in den Bremer Courier,[7] waarin hij juist de eenheid van schrijven voorstaat en bevestigt o[nder andere] dat de overschrijving in aldietsche spelling,[8] d[it is] zulk eene die allen lezen kunnen, duidelijker en verstaanbaarder, ook voor den Platduitscher is, dan de oorspronkelijke platduitsche tekst. Wilt gij dit artikel ter inzage hebben? Het Plattdutsch Sunndags-Bladd van Bielefeld neemt heel de beoordeeling van De Veer over,[9] zooals zij geschreven is, zonder uitleg van één woord. Dit kunt gij ook te zien krijgen.

Gelief mij nu eens te zeggen, geachte Heer, tegen wanneer gij denkt, uw wis belangrijk artikel in de Koophandel te kunnen plaatsen?

Hiermede zult gij verplichten den ondergeteekenden U vriendelijk groetenden schrijver van het Groth-boek.[10].

Annotations

[1] De Bom had aan Hansen een bespreking beloofd van Hansens boek over Groth. Zie ook brief 4, noot 1 en noot 2.
[2] Uiteindelijk zou er toch een korte bespreking van Hansens boek over Groth in de Koophandel van Antwerpen verschijnen, in de editie van 3–4 augustus 1890. Die bespreking was zeker niet door De Bom geschreven. Zie brief 69.
Uit een brief van Hansen aan Théophiel Coopman bleek dat de berichten over Klaus Groth in de Koophandel van Antwerpen enkel werden opgenomen onder dwang van Frans Gittens, die deel uitmaakte van het 'Groth-comiteit'. Zie de brief van Hansen aan Théophiel Coopman van 9 oktober 1890 in het AMVC (H2555, 44700/349).
[3] In 'Bibliographie' in Le Précurseur van 28 januari 1890 (p. 2) werd Hansens boek over Groth besproken door Théophile van Haesendonck. Die sprak zijn waardering uit voor het werk dat — naar hij beweerde — in alle Vlaamse, Hollandse en Duitse dagbladen druk besproken en overal goed onthaald werd.
[4] In 'Bibliographie' in L'Escaut van 31 december 1889 (p. 2) werd Hansens boek over Groth besproken door Leopold Plettinck. Die achtte het werk zowel naar inhoud als naar vorm zeer belangrijk, en noemde het een kostbare bijdrage tot de Vlaamse en de A1dietse beweging. Zie de brief van Hansen aan Théophiel Coopman van 10 januari 1890 (AMVC, H2555, 44700/361).
[5] De bespreking in de Antwerpener Zeitung werd niet teruggevonden. Van december 1889 of januari 1890, waarin de bespreking vermoedelijk verscheen, werd immers geen exemplaar teruggevonden.
[6] Dr. Karl Köster had op aanraden van Klaus Groth de vertaling van zijn boek aangevat, maar had dit werk wegens beroepsstudies gestaakt. Zie A. Henot, Leven en streven van Dr. C.J. Hansen (Antwerpen, H. en L. Kennes, 1899, p. 222-223). Zie ook de brief van Hansen aan Théophiel Coopman van 10 januari 1890 (AMVC, H2555, 44700/361).
In 1899 publiceerde H. Siercks een levensbeschrijving van Klaus Groth. In zijn voorwoord schreef hij: "... die Biographie, die Dr. C.J. Hansen in Antwerpen 1889 herausgab, war vlämisch geschrieben, daher den Landsleuten unbekannt geblieben". Zie H. Siercks, Klaus Groth. Sein Leben und seine Werke (Kiel und Leipzig, Verlag von Lipsius und Fischer, 1899), VII.
[7] De bespreking van Tannen in de Bremer Courier dateerde van 16 januari 1890. Tannen onderschreef daarin de woorden die Hansen uitsprak in het nawoord van zijn boek over Groth: zelfs wanneer de Aldietse beweging slechts na zeer lange tijd haar doel zou realiseren, zou ze toch nog belangrijk zijn vanwege haar bijdrage tot de bewustwording in Vlaanderen.
[8] In 1839 en de volgende jaren ijverde de Waalse flamingant Victor Hubert Delecourt voor een gemeenschappelijke spelling voor het Nederlands en het Platduits, opdat een gemeenschappelijke literatuur zou ontstaan in heel het Nederduitse taalgebied, dat zich van Duinkerken tot Köningsberg uitstrekte. Victor Hubert Delecourt en zijn aanhangers baseerden hun streven op de idee van verwantschap van het Nederlands met het Nederduits.
Constant Jacob Hansen, die vanaf 1860 de promotor en incarnatie van de Aldietse beweging werd, ijverde intens voor de verbreiding van Victor Hubert Delecourts spellingsysteem als dé weg om Platduitsland en de Nederlanden tot Dietsland te versmelten. In 1864 publiceerde hij een comparatistische Reinaertstudie. Hij verwierf daarvoor in 1868 de titel van doctor honoris causa aan de universiteit van Rostock. Zie de lemmata 'Aldietse beweging' en 'C.J. Hansen' in Ludo Simons, Encyclopedie van de Vlaamse beweging, deel I (Tielt, Utrecht, Lannoo, 1973) en Ludo Simons, Oostnoordoost (Antwerpen, De Nederlandsche Boekhandel, 1969), p. 38-39.
[9] De beoordeling van Hendrik De Veer, hoofdredacteur van Het nieuws van den dag en van Het zondagsblad van Het nieuws van den dag, verscheen in Het zondagsblad van Het nieuws van den dag van 8 december 1889. Daarin noemde hij Hansens boek over Groth in menig opzicht een merkwaardig werk en beval hij het de lezers ten zeerste aan. De bespreking van dat boek door De Veer verscheen in het Plattdütsch Sünndags-Bladd, jrg. III, nr. 2 (1890), p. 10.
[10] Naast deze alinea staat een potloodstreep van Emmanuel de Bom.

Biographic notes

Antwerpener Zeitung (1887 - –, 1893)

Informatieblad; 'Organ Der Deutschen In Belgien'.

Stond in voor de belangen van de Duitsers die in België verbleven. Was apolitiek en stond volledig neutraal tegenover de Belgische partij-politieke strekkingen. Hoofdredacteurs waren J. Kroth, stichter en in de eerste jaren uitgever van het blad, L. Servais, R.A. Körnig en S.G. Sprengel. Werd opgevolgd door Das Deutsche Blatt für Belgien.

Bom, Emmanuel de (Antwerpen, 1868-11-09 - Kalmthout, 1953-04-14)

Bibliothecaris, journalist en schrijver. Medeoprichter van Van Nu en Straks. Gehuwd met Nora Aulit op 24/08/1901 in Antwerpen.

Bremer Courier (1846 - - )

Duitse krant die gesticht werd als Der Courier an der Weser; bestond zeker tot 1929. In 1902 met een oplage van 10.700 exemplaren. In die tijd was Joh. Ordeman hoofdredacteur.

Coopman, Theophiel (Gent, 1852-11-24 - Schaarbeek, 1915-06-04)

Dichter, criticus, literatuurhistoricus en bibliograaf.

Delecourt, Victor Hubert (Mons, 1806-05-04 - Elsene, 1853-11-16)

Advocaat en taalkundige.

Escaut, L' (1863 - 1904)

Antwerps informatie- en opinieblad.

Was eerst Meetinggezind en liberaal, later katholiek en conservatief. Had begrip voor de Vlaamse grieven. Stichters waren o.a. Baron Osy en E.Gressin-Dumoulin; hoofdredacteurs E.Gressin-Dumoulin en A.Nure.t. De taak van L'Escaut werd verdergezet door Le courrier du soir (1904 - 1914).

Gittens, Frans (Antwerpen, 1842-12-17 - Antwerpen, 1911-06-26)

Toneelschrijver, bibliothecaris en politicus.

Groth, Klaus (Heide (Holstein), 1819 - Kiel, 1899)

Schrijver.

Haesendonck, Théophile van (Aarschot, 1849-01-04 - Berchem (Antwerpen), 1913-04-11)

Schrijver en journalist.

Werd in 1867 medeopsteller van De Koophandel van Antwerpen, waarin hij verscheidene geschiedkundige schetsen publiceerde. Was vanaf 1870 ook medewerker aan De Vlaamsche kunstbode. Van 1875 tot 1891 medewerker en redacteur van Le précurseur en vanaf 1894 van Le matin. Hoofdredacteur van het toneel- en letterkundig blad De Sinjoor (1880 - ?). Schreef gedichten, novellen en schetsen zoals Rond den haard (1878), Willem Volckerick (1880) en Lotgevallen van mijn pistool (1883). Auteur van Types et silhouettes (1893) waarin hij Antwerpse figuren uit zijn tijd typeert.

Hansen, Constant Jacob (Vlissingen, 1833-10-04 - Brasschaat, 1910-04-14)

Letterkundige en bibliothecaris.

Köster, Karl (Moorfleth (bij Hamburg), 1845 - Hamburg, 1919)

Leraar aan het Realgymnasium in Marne van 1874 tot 1906. Gaf in 1892 K.Groths Gesammelte Werke (4 dln.) uit. Meer informatie kon niet teruggevonden worden.

Koophandel van Antwerpen, De (1863 - 1897)

'Dagblad voor Politiek, Nijverheid, Kunst en Landbouw van Antwerpen'. Doctrinair-liberaal dagblad.

Nieuws van den dag, Het (1870 - 1923)

Amsterdams dagblad, opgericht door G.L. Funke en P. van Santen, met als hoofdredacteur S.Gorter, die in 1871 in deze functie werd opgevolgd door H. de Veer (tot 1890).

Neutraal van strekking; gericht tot een groot publiek. Kende in 1855, toen G.L. Funke directeur was, een oplage van 35.600 exemplaren. Versmolt in 1923 det De courant.

Plattdütsch Sünndags-Bladd (1888 - 1899)

Veertiendaags tijdschrift dat gewijd was aan de Nederduitse literatuur. Verscheen eerst in Berlijn, daarna in Bielefeld. De hoofdredactie berustte achtereenvolgens bij E. Jürgensen, H. Anders, H. Rickers, F.K. Kreklow en E. Gieseking.

Plettinck, Leopold (Meulebeke, 1864-06-16 - Brugge, 1942-02-15)

Griffier en journalist.

Werkte mee aan Het handelsblad van Antwerpen en aan L'Escaut, waarvan hij in 1891 redacteur was. Leverde bijdragen aan Het belfort, Nederlandsche Dicht- en Kunsthalle en De Belgische illustratie. Gaf een monografie uit over K.van Mander Karel van Mander, dichter, kunstgeschiedschrijver. schilder. 1548-1606 (1886), die reeds het jaar daarop een tweede, vermeerderde uitgave kende.

Précurseur, Le (1835 - 1914)

Antwerps liberaal dagblad.

Tannen, Karl (Leer (Oostfriesland), 1827 - Bremen, 1904)

Boekhandelaar, folklorist en schrijver in het Platduits.

Was vanaf 1896 buitenlands erelid van de Koninklijke Vlaamsche Academie voor Taal- en Letterkunde. Schreef o.a. Reineke Voss (1861), Uut'n Flickenbüdel (1877) en He socht syn Swyn (1878).

Veer, Hendrik de (Sommelsdijk, 1829-11-23 - De Grebbe (Khenen), 1890-12-11)

Schrijver en predikant.

Zondagsblad van Het nieuws van den dag, Het

Weekblad van Het nieuws van den dag. In 1885 had Het Zondagsblad een oplage van 35.600 exemplaren.